Herken je dit? Bij de oplevering ziet alles er perfect uit. De kozijnen zijn strak afgewerkt, de gevels egaal geschilderd. Twee jaar later blijkt de verf op kritieke plekken af te bladderen. De vraag die dan ontstaat: lag het aan het product of aan de uitvoering? In deze blog vertelt Elwin Buikema, mede-eigenaar van het Verf Advies Centrum, welke applicatiefouten kunnen ontstaan tijdens het schilderwerk en waarom deze vaak pas later zichtbaar worden.
Wanneer schade niet aan het product ligt
Bij veel vastgoedprojecten ontstaat schade niet door de kwaliteit van de verf, maar door de manier waarop deze is aangebracht. Een verflaag die er op het oog goed uitziet, kan technisch ondeugdelijk zijn. Te dikke lagen, verkeerde overschildertijden of een onvoldoende geschuurde of vervuilde ondergrond leiden tot gebreken die pas maanden later aan het licht komen.
Het probleem? Bij oplevering zie je dit niet. De oplevering gebeurt nog vaak visueel: het ziet er netjes uit en het werk wordt afgetekend. Pas als de verf schade begint te vertonen door bladderen of barsten, wordt duidelijk dat het mis is gegaan. Dan ontstaan discussies over aansprakelijkheid. Herstel van applicatiefouten kost beide partijen vaak veel meer dan een goede controle tijdens de uitvoering.
Vier hoofdoorzaken van applicatieschade
Applicatiefouten zijn te clusteren in vier hoofdcategorieën. Deze indeling helpt je vooral om vooraf betere afspraken te maken en tijdens uitvoering gericht te controleren. Neem deze punten al mee bij de uitvraag en het bestek, niet pas bij oplevering.
Laagdiktes die problemen geven
Zaken als zakkers (verticale strepen) en mud-cracking (barstpatronen) ontstaan door te dikke verflagen. Schroeien gebeurt wanneer het oppervlak al droogt terwijl eronder nog natte verf zit. Deze gebreken zijn niet betrouwbaar visueel te beoord
elen, alleen door laagdiktemetingen.
Wat je hierover kunt afspreken? Leg vast welke laagdiktes je verwacht en laat deze op representatieve plekken meten tijdens de uitvoering. Plan deze controle in vóór start van het werk. Dit is vooral van belang bij schilderwerk op steenachtige en
metalen ondergronden.
Onjuiste omstandigheden tijdens applicatie
Een verregend verfsysteem, schilderen op een te vochtige ondergrond of werken tijdens vochtige omstandigheden. Risico’s die niet gek zijn in ons Nederlands klimaat, maar daarmee best een uitdaging voor schilders.
Wat je hierover kunt afspreken? Stel in het bestek minimum- en maximumtemperaturen vast en maak vooral afspraken over hoe om te gaan met risicosituaties. Spreek af om tijdens de uitvoering de verwerkingsomstandigheden te meten en te registreren, vooral bij grote projecten tijdens wisselende weersomstandigheden.
Onvoldoende voorbehandeling van de ondergrond
Intercoat onthechting (loslaten van verflagen) en visogen (kringen waar de verf wegtrekt) ontstaan door onvoldoende reiniging, ontvetting, schuren of matteren. Deze gebreken manifesteren zich vaak pas na maanden.
Tijdens inspecties zien we regelmatig dat verf plaatselijk loslaat op plekken waar de ondergrond niet goed is ontvet of geschuurd, vooral op bovenzijden van kozijnen. Het herstel is ingrijpend: lagen moeten volledig worden verwijderd en opnieuw worden opgebouwd.
Wat je hierover kunt afspreken? Vraag om fotodocumentatie van de voorbehandeling voordat de eerste laag wordt aangebracht of stem een kwaliteitscontrole af op dat moment. Leg vast dat kritieke onderdelen steekproefsgewijs worden geïnspecteerd op bijvoorbeeld hechting van het verfsysteem.
Fouten bij spuitapplicatie
Droge spuitnevel ontstaat bij te hoge temperaturen of te snelle droging. Het oppervlak wordt poederig en hecht slecht. Dit zie je pas als de verf droog is.
Een sinaasappeleffect (hobbelige structuur) en blaasjes (kleine gaatjes) kunnen ontstaan door een verkeerde spuitafstand, inconsistent patroon of ingesloten lucht. Niet elk sinaasappeleffect is technisch een gebrek, maar als het wijst op spanningen in de verflaag kan het wel de levensduur verkorten. Een sinaasappeleffect kan overigens ook ontstaan door een rolapplicatie.
Wat je hierover kunt afspreken? Bepaal vooraf welke afwijkingen acceptabel zijn. Zonder heldere afspraken ontstaat discussie bij oplevering.
Checklist: wat je vooraf moet regelen
Zet in je bestek concrete verwerkingseisen. Denk aan minimum- en maximumtemperaturen, toegestane luchtvochtigheid en overschildertijden. Verwijs hierbij naar de verwerkingsvoorschriften van de fabrikant.
Vraag tijdens uitvoering om fotodocumentatie van belangrijke momenten zoals de voorbehandeling en maak afspraken over de faseringen voordat er verder wordt gewerkt.
Plan vooraf minimaal een onafhankelijk bezoek of controle in, meestal bij start van de werkzaamheden, na de voorbehandeling of na de grondlaag.
Leg zo nodig vast dat laagdiktes op representatieve plekken worden gemeten en gedocumenteerd, verspreid over het project.
Bepaal vooraf welke technische en esthetische afwijkingen acceptabel zijn.
Zorg dat technische kwaliteit aantoonbaar is
Objectieve controle tijdens uitvoering draait niet om wantrouwen. Het gaat om transparantie en het voorkomen van verrassingen achteraf. Door vooraf heldere eisen en afspraken vast te leggen en tijdens uitvoering objectief te meten, voorkom je kostbare discussies.
Wil je weten hoe je een kwaliteitscontrole tijdens schilderwerk het best kunt organiseren? Neem contact op met het Verf Advies Centrum voor een vrijblijvend gesprek over objectieve kwaliteitsborging in jouw onderhoudsprojecten.
Elwin Buikema, Verf Advies Centrum
Tot slot
Heb jij een vraag of uitdaging op het gebied van vastgoedonderhoud? Of wil je een bepaald onderwerp terugzien in onze blogs? Stuur je idee naar info@verfadviescentrum.nl.
